Goudbank Antwerpen

Driekwart van al het goud in de wereld eindigt als sieraad. Dat is dus ook het lot van het Nederlandse goud’, zegt Jan Lamers van De Nederlandsche Bank. Hij en zijn collega Paulus Dijkstra zijn de Golden Boys van de bank. Getweeën handelen ze de komende jaren de verkoop van 300 ton goud af. Lamers rekent soepel uit dat honderd ton ongeveer 1,9 miljard gulden waard is. De Golden Boys hebben de opdracht om de komende jaren drie maal dit bedrag aan goud aan de man te brengen.

Goudstaven uit Zuid-Afrika

In het eigen museum van De Nederlandsche Bank ligt de handelswaar op een tafeltje: goudstaven. Lamers raakt meteen enthousiast: ‘Deze komt uit Zuid-Afrika. Daar maken ze ze mooi trapeziumvormig. Die vierkante slordige broodjes komen uit Amerika. Dat zijn net bakstenen. Zo liggen ze in de Amerika ook opgestapeld.’

Lamers lijkt bijna te vergeten dat de goudstaven nep zijn. De beveiliging van het kleine museum aan de Amsterdamse Achtergracht is niet zwaar genoeg en daarom liggen er goudkleurige loodstaven op de tafel. Aan de loden broodjes hangt met een staalkabel een contragewicht. Zo zijn ze precies even zwaar als een echte goudstaaf. De staalkabel voorkomt bovendien dat de loden broodjes worden gestolen.

Echte goudstaven hebben Lamers en Dijkstra genoeg gezien, maar niet zozeer in Nederland: ‘Slechts 5 procent van het Nederlandse Goud bevindt zich ook werkelijk in de Nederlandsche Bank. De rest is elders.’

Verdeling van goud

De verdeling van het goud in de internationale kluizen is een goed bewaard bankgeheim. Lamers vertelt niet meer dan dat een groot deel van het Nederlandse goud is opgeslagen in de kluizen van de Federal Reserve in New York en bij de Bank of England in Londen.

Dat goud is ook nooit in Nederland geweest. Lamers: ‘Tijdens de jaren van het Bretton Woods-systeem konden dollars omgewisseld worden voor goud. Amerika had tussen 1950 en 1973 een groot handelstekort. Zo exporteerde het land dollars. Europese landen wisselden de dollars meteen om in goud. Dat goud bleef voor het grootste gedeelte gewoon in de Amerikaanse kluizen. Alleen Charles de Gaulle stond erop dat al het Franse goud ook werkelijk naar Frankrijk werd verscheept.’

Lamers en Dijkstra gniffelen over de goede zaken die Europa destijds deed. Dijkstra: ‘Toen werd het goud van de Amerikanen gekocht voor 35 dollar per ounce. Nu wordt dat goud mondjesmaat verkocht voor de marktprijs.’

Boven de goudstaven komen de sterke verhalen. Lamers verteld van de Luxemburgse goudfraude binnen de Europese Unie. Hij werd als een getuige-deskundige gehoord in deze zaak waarbij een aantal Rabobanken was betrokken: ‘In Luxemburg wordt geen BTW over goud betaald. In Nederland wel. Goud werd dus in Luxemburg gekocht en naar Nederland gesmokkeld. Vervolgens werd het goud hier weer openlijk terug verkocht aan banken in Luxemburg. De staat der Nederlanden moest aan de grens 6 procent BTW teruggeven. Nederland had door deze fraude een negatieve belastingopbrengst op goud.’

Nu de centrale banken langzaam de kluizen legen, omdat sinds de instorting van het Bretton Woods-systeem goud geen monetaire functie meer heeft, verliest goud zijn glans. De prijs is ook niet meer wat hij vroeger geweest is. De bekendmaking van de Nederlandse goudverkoop kostte de goudprijs overigens nog eens 2 procent.

Lamers en Dijkstra hebben ook geen dagtaak meer aan het goud. De verkoop ervan is uitbesteed aan de Bank voor Internationale Betalingen, de centrale bank van de centrale banken. Alleen bij problemen bij de verkoop, als bijvoorbeeld de staven niet aan de kwaliteitseisen voldoen, komen de Golden Boys in actie.

Lamers vult het grootste gedeelte van zijn werkweek met niet-goud-zaken. Dat is zichtbaar aan zijn colbert. Het speldje dat zijn revers siert is geen goudklompje, maar een euroteken.

Het bankmuseum heeft dezelfde omslag gemaakt. Vroeger heette het in de volksmond ‘het goudmuseum’, al was alles lood wat er blonk. Nu is het museum omgedoopt tot een ‘voorlichtingscentrum’ en domineert de kleur blauw.

Bron: De Volkskrant